Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
öğretim üyesi Prof. Dr. Göknur Yorulmaz 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla
bilgilendirici bir açıklamada bulundu.
Prof. Dr. Göknur Yorulmaz’ın açıklaması şöyle: “Her yıl 14 Kasım'da, insülinin keşfinde
önemli rol oynayan Frederick Banting'in doğum günü anısına Dünya Diyabet Günü
kutlanmaktadır. Bu özel gün, diyabet konusunda toplumsal farkındalığı artırmak, hastalığın
erken tanısının ve önlenmesinin önemini vurgulamak amacıyla tüm dünyada çeşitli
etkinliklerle anılmaktadır. Bu yıl Dünya Diyabet Günü'nün teması ‘Diyabette Erken Eylem’
olarak belirlenmiştir. Bu tema diyabetin erken tanınmasının ve hastalık gelişmeden önce
gerekli önlemlerin alınmasının önemine dikkat çekmektedir. Diyabet, günümüzde giderek
yaygınlaşan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun 2025 yılı
verilerine göre, dünyada yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşamaktadır. Üstelik bu
kişilerin yaklaşık 252 milyonu hastalığının farkında değildir. Yani diyabetli yaklaşık her iki
kişiden biri tanı almadan yaşamını sürdürmektedir. Diyabet vakalarının yüzde 90'ından
fazlasını tip 2 diyabet oluşturmaktadır. Fazla kilo, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam ve
genetik yatkınlık hastalığın gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Özellikle obezitenin
çocukluk ve gençlik dönemlerinde artması, diyabetin daha erken yaşlarda görülmesine neden
olmaktadır. Diyabet belirtilerini tanımak hayat kurtarabilir. Aşırı susama, sık idrara çıkma,
açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi
diyabetin belirtileri arasında yer almaktadır. Ancak tip 2 diyabet uzun yıllar hiçbir belirti
vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle ailesinde diyabet bulunan, fazla kilolu, hareketsiz yaşam
süren veya gebelikte şeker yüksekliği yaşamış kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırması
büyük önem taşımaktadır. Tip 2 diyabetin gelişmesini önlemek veya geciktirmek
mümkündür. Sağlıklı ve dengeli beslenmek, şekerli içeceklerden ve aşırı işlenmiş gıdalardan
uzak durmak, haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapmak, sağlıklı kiloyu korumak ve
sigara kullanmamak diyabet riskini azaltan temel yaşam alışkanlıklarıdır. Özellikle prediyabet
döneminde alınacak önlemler, diyabet gelişimini önemli ölçüde geciktirebilir. Diyabet
yalnızca kan şekeri yüksekliği değildir. Kontrol altına alınmadığında kalp-damar hastalıklarına,
böbrek yetmezliğine, görme kaybına, sinir hasarına ve diyabetik ayak gibi ciddi sağlık
sorunlarına yol açabilir. Günümüzde gelişen ilaç tedavileri ve teknolojik olanaklar sayesinde
diyabet kontrolünde önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Ancak başarılı bir tedavinin temelinde
erken tanı, düzenli takip, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve hasta-hekim iş birliği bulunmaktadır.
14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle herkesi sağlığı için erken davranmaya davet
ediyoruz. Diyabet riskinizi öğrenin, belirtileri önemseyin, düzenli kontrollerinizi ihmal
etmeyin. Unutmayın, diyabette erken tanı ve doğru müdahale hayat kurtarır.”
