Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı
öğretim üyesi Prof. Dr. Fahrettin Küçükay, uygun hastalarda guatr ve tiroid nodüllerine boyun
ameliyatı olmadan çözüm sağlanabileceğini belirterek, konuyla ilgili bilgilendirici bir açıklama
yaptı.
Prof. Dr. Fahrettin Küçükay’ın açıklaması şöyle: “Toplumda oldukça sık görülen guatr
ve tiroid (tiroit) bezi nodülleri, çoğu hastada iyi huylu (kanser olmayan) olmasına rağmen
büyüdükçe boyunda şişlik, yutma ve nefes alma güçlüğü, ses kısıklığı, baskı hissi ve estetik
kaygı gibi şikâyetlere yol açabiliyor. Bu durumda klasik yaklaşım çoğu zaman cerrahi
(ameliyatla bezin ya da bir bölümünün alınması) olmaktadır. Cerrahi, tiroid hastalıklarının
tedavisinde köklü, güvenilir ve birçok durumda vazgeçilmez bir yöntemdir. Kanserli, çok
büyük veya belirgin bası yapan guatrlar başta olmak üzere pek çok hastada ameliyat halen ilk
ve en doğru seçenektir. Öte yandan modern tıptaki gelişmeler her alanda olduğu gibi tiroid
hastalıklarında da sürmekte; görüntüleme eşliğinde uygulanan girişimsel yöntemler, uygun
seçilmiş hastalarda cerrahiye ek bir seçenek olarak yerini almaktadır. Bu yöntemlerin amacı
cerrahinin yerini almak değil, her hasta için en uygun tedavinin belirlenebilmesi adına
hekimlerin elindeki seçenekleri genişletmektir. Son yıllarda, ameliyat ve genel anestezi
gerektirmeyen, iz bırakmayan ve hastanın günlük hayatına kısa sürede dönmesini sağlayan
görüntüleme eşliğinde girişimsel yöntemler giderek yaygınlaşmaktadır. ESOGÜ Tıp Fakültesi
Girişimsel Radyoloji bölümünde, uygun hastalarda bu modern tedavilerden ikisi
uygulanmaktadır: Mikrodalga Ablasyon ve Tiroid Arter Embolizasyonu. Bölümün bu alandaki
çalışmaları, uluslararası bilimsel dergilerde yayımlanarak literatüre katkı sağlamıştır.
Mikrodalga Ablasyon (MWA)’da iğne kalınlığında özel bir prob (anten), ultrason eşliğinde
cilde küçük bir giriş yapılarak nodülün içine yerleştirilir. Probun ucundan verilen mikrodalga
enerjisi, nodül dokusunu ısı yoluyla etkisiz hâle getirir. Zaman içinde küçülen nodül vücut
tarafından doğal olarak emilir. İşlem genellikle hasta uyutulmadan lokal anestezi ile yapılır.
Kesi ve dikiş gerekmez, belirgin bir iz kalmaz. Sağlıklı tiroid dokusunun korunması hedeflenir.
Bu sayede tiroit hormonlarının üretimi çoğu hastada sürdürülebilir. Tiroid Arter
Embolizasyonu (TAE) yönteminde ise kasıktan veya koldan girilen ince bir kateter (boru)
damar yoluyla tiroid bezini besleyen atardamarlara kadar ilerletilir. Bu damarlar küçük
parçacıklarla tıkanarak (embolizasyon) beze giden kan akımı azaltılır. Kanlanması azalan guatr
zamanla küçülür ve baskı şikâyetleri geriler. Özellikle çok sayıda nodülü olan büyük
guatrlarda ve göğüs kafesine doğru uzanan (substernal) guatrlarda bir seçenek olabilir. Her
iki yöntem de görüntüleme rehberliğinde, minimal invaziv (en az hasarla) uygulanır.
Hastanede kalış süresi kısadır ve hastalar genellikle kısa sürede günlük yaşamlarına döner. Bu
tedaviler kimler için uygundur? Mikrodalga ablasyon ve tiroid arter embolizasyonu, iyi huylu
olduğu uygun incelemelerle gösterilmiş tiroid nodülü veya guatrı olan; nodüle/guatra bağlı
şikâyetleri (boyunda şişlik, baskı, yutma-nefes güçlüğü, estetik kaygı) bulunan hastalarda bir
seçenek olabilir. Bununla birlikte, her hasta her yöntem için uygun değildir. Tedavi kararı;
nodülün/guatrın türü, boyutu, yerleşimi, biyopsi sonuçları, tiroit hormon düzeyleri ve
hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek kişiye özel olarak verilir. Kanser şüphesi
taşıyan veya cerrahi gerektiren durumlarda farklı tedaviler önerilebilir. Hangi yöntemin
uygun olduğuna, gerekli muayene ve tetkiklerin ardından hekim karar verir. Tüm girişimsel
işlemlerde olduğu gibi bu yöntemlerin de olası riskleri vardır. İşlem öncesinde hastalar yarar
ve riskler konusunda ayrıntılı olarak bilgilendirilir ve aydınlatılmış onam alınır. Guatr veya
tiroid nodülü nedeniyle bu tedaviler hakkında bilgi almak isteyen hastalar, ESOGÜ Tıp
Fakültesi Girişimsel Radyoloji bölümüne veya girişimsel radyoloji birimleri bulunan
hastanelere başvurabilir. ESOGÜ Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji bölümü, görüntüleme
rehberliğinde uygulanan minimal invaziv tanı ve tedavi yöntemleri alanında hizmet
vermekte; bu kapsamda guatr ve tiroid nodüllerine yönelik ameliyatsız tedavileri de uygun
hastalarda uygulamaktadır. Bölümün çalışmaları uluslararası hakemli dergilerde
yayımlanarak alanın bilimsel birikimine katkıda bulunmaktadır.”
