Basın, devlet mekanizmasının işleyişi üzerindeki denetimi ve etkisi nedeniyle "dördüncü kuvvet" olarak anılır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de basının bu rolünü bir benzetmeyle tarif eder: Basın, "kamunun bekçi köpeği"dir. İktidarı izler, gözden kaçanı görür, örtülmek isteneni ortaya çıkarır.
Teori böyle söylüyor. Peki pratikte nasıl işliyor?
Dünyadaki işleyişi merak edenlere okunacak çok kitap önerebilirim. Türkiye'deki tablo ise herkesin malumu ve tam anlamıyla bir rezalet.
Kim nereden fonlanıyorsa, kamunun değil, fonlandığı yerin bekçi köpeği.
Eskişehir'de ise basın denen şeyin işleyişi, Türkiye'deki tablodan bile daha kötü. Ne kadar kötü olduğunu bir örnekle anlatayım.
Yıl, 2000'li yılların başı. Medya henüz dijitalleşmemiş, konvansiyonel basın güçlü. Şehirde Sakarya ve İstikbal gazetelerinin ciddi bir ağırlığı var.
Bu iki güçlü gazetenin arasında yayın hayatını sürdüren İki Eylül gazetesi, Çınar Yayıncılık çatısı altında Sakallı ailesinin kontrolünde.
Ailenin Konya'dan memleketi Eskişehir'e dönen ferdi Burhan Sakallı, aynı gazetede edebiyat ve sanat üzerine yazdığı bir köşenin de sahibi. Gazetenin yazı işleri müdürü ise Ali Baş.
2004 yerel seçimleri yaklaşıyor. Belediye başkan aday adayları birer birer kamuoyunun önüne çıkmaya başlıyor.
Sakallı ailesinin kontrolündeki İki Eylül, AK Parti'nin Odunpazarı Belediye Başkanlığı adaylığı için Burhan Sakallı'yı öne çıkaran yayınlara başlıyor.
Yazı işleri müdürü Ali Baş da bir yandan Burhan Sakallı'nın neden AK Parti'nin adayı olması gerektiğini anlatan yazılar kaleme alıyor, bir yandan da gazeteci kimliğiyle parti içinde onun adına kulis yürütüyor.
Bizim için o gün de bugün de en doğru aday Burhan Sakallı'ydı.
Ama soru şu:
Ali Baş o yazıları, Burhan Sakallı doğru aday olduğu için mi yazdı, o kulisleri bu yüzden mi yürüttü? Yoksa çalıştığı gazete Sakallı ailesine ait olduğu için mi?
Gelelim bugüne.
Kurşunlu Külliyesi'nin kiralanması konusunda Vakıflar ile Odunpazarı Belediyesi arasında bir tartışma sürüyor. Külliyenin belediyede kalması için her argümanı kullanabilirsiniz.
Tek bir gerekçe hariç: Kazım Kurt'un, Kurşunlu Külliyesi'nin manevi değerine verdiği önem.
Kazım Kurt ve maneviyat…
Kuzey Kore lideriyle demokrasiyi ne kadar yan yana koyabiliyorsanız, Kurşunlu Külliyesi'nin manevi ağırlığıyla Kazım Kurt'u da ancak o kadar yan yana koyabilirsiniz.
Buna rağmen Belediye Başkanı Kazım Kurt'a haklılık gerekçesi arayan Ali Baş, külliyenin manevi varlığıyla uzaktan yakından ilgisi olmayan Kurt için "Kurşunlu Külliyesi manevi varlığına Kazım Kurt ile kavuştu" diyebiliyor.
Bunun nedenini anlamak zor değil.
Dün hangi sebeple çalıştığı gazetenin patronu olan aile ferdinin belediye başkanı olması için övgüler yazdıysa, kulis yürüttüyse, bugün de aynı sebeple Kazım Kurt'a, onun bile şaşıracağı değerler yüklüyor.
Kamunun bekçi köpeği olması gereken basın, Eskişehir'de böyle işliyor.
